فاز جدید پروژه بین المللی مدیریت پایدار منابع آب و خاک حبله رود آغاز شد

بهرام میرآخورلی در گفتگو با خبرنگار مهردر گرمسار، با اشاره به آغاز فاز جدید پروژه بین المللی مدیریت پایدار منابع آب و خاک حبله رود گرمسار، تصریح کرد: طرح توسعه پایدار منابع آب و خاک حبله رود چندین سال است که با همکاری برنامه عمران سازمان ملل متحد و تسهیلات محیط زیست جهانی(UNDP) در شهرستان های گرمسار، آرادان و بخشی از استان سمنان و امتداد حوزه حبله رود در استان تهران در دست اقدام است.

وی افزود: مهم ترین اهداف طرح مدیریت پایدار حبله رود، ابتدا ارتقاء سطح آگاهی بهره برداران و توانمند سازی آنها، سپس فقر زدایی و تولید پایدار کشاورزی و تولیدکنندگان روستایی در راستای نیل به خودکفایی در محصولات اساسی و تامین امنیت غذایی ضمن حفظ پایداری و ارتقای بهره وری منابع پایه (جنگل، مراتع، آب و خاک و...) می باشد.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان گرمسار ادامه داد: هدف دیگر از اجرای این طرح، جلوگیری از دخل وتصرف در مناطق جنگلی و ییلاقی و بعضاً تبدیل مراتع به اراضی کم بازده است زیرا عرصه های طبیعی و جنگلی و دشت حاصلخیز گرمسار روز به روز آسیب پذیرتر می شود.

وی تصریح کرد: بدین جهت مواردی چون وابستگی مردم در مناطق روستایی به کشاورزی و دامداری، خطرپذیری منطقه برای مقابله با تغییرات آب و هوایی و فرسایش خاک مورد توجه جدی مسئولان قرار دارد.

میرآخورلی افزود: برای توسعه پایدار منابع آب و خاک حبله رود تعدادی از روستاهای چهارطاق، رامه بالا، رامه پایین، قالیباف، امامزاده عبدا... و لزوره در بخش آرادان و روستای بهورد ایوانکی از روستاهای قرارگیری در طرح مذکور است که مراحل مختلف کار از انتخاب روستاهای نمونه تا مراحل برنامه ریزی و اجرا تماماً با روش های مشارکت مدارانه از طریق تشکیل کارگاه های مشترک مدیران و کارشناسان کشوری، استانی، شهرستانی و بخش های مختلف تخصصی و اقشار مردم صورت گرفته است.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان گرمسار با بیان اینکه در این طرح، سعی در اعتمادسازی در بین جوامع محلی با استفاده از طرح های مشارکتی و براساس اولویت های منطقه اقدام شده است گفت: نتایج این فعالیت های نشان می دهد که توان و دانش بهره برداران افزایش یافته است.

میرآخورلی، اظهار داشت: همچنین در مجموع می توان گفت، این روش ها در حل برخی از مهم ترین مشکلات این قشر نقش موثری داشته است.

به گزارش مهر: اجرای طرح مدیریت پایدار منابع آب و خاک حبله رود از سال 43 پایه ریزی شده است و هدف وزارت کشاورزی ابتدا انجام طرح مذکور به صورت پایلوت با نگرش توسعه ای بوده است زیرا برنامه ریزی توسعه کشاورزی در ایران همواره با چالش های عمده ای روبرو بوده است.

از یک طرف نیاز به تولید هرچه بیشتر به منظور خودکفایی و پاسخگویی به نیاز روزافزون جمعیت رو به رشد کشور باعث شده است که بیش از اندازه از توان اکولوژیکی منابع پایه استفاده شود و از طرفی فشار بیش از حد به این منابع محدود باعث افت توان تولید به ویژه در نواحی خشک و کم باران کشور شده است.

بنابر این روند توسعه در دشت گرمسار نیز علیرغم سرمایه گذاری زیادی که در گذشته آن به عمل آمده، بعلت عدم رعایت نگرش یکپارچه و جامع، منابع کمیاب آن در معرض تخریب و عدم استفاده مطلوب از سرمایه گذاری های انجام شده گردیده است.

 وزارت کشاورزی سابق با داشتن تجربه در اجرای طرح های جامع توسعه کشاورزی و منابع طبیعی در سطح حوزه های آبریز و واحدهای هیدرولوژیکی، دوباره در سال 67 مبادرت به اقدامی هماهنگ با برنامه عمران سازمان ملل در قالب بخشی از طرح یکپارچه حوزه آبریز حبله رود نمود.

لذا مسئولان علت اصلی انتخاب حوزه آبریز حبله رود و دشت گرمسار برای انجام پروژه الگویی توسعه منابع پایدار را موقعیت جغرافیایی و واقع شدن دشت گرمسار در یکی از نقاط خشک و مواجه با کمبود در کشور و نیز بعنوان یکی از دشت های بارز کشور که در آن کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن تبدیل شده و انواع نظامهای بهره برداری را تجربه نموده است ذکر می کنند.

همچنین دشت گرمسار علیرغم دارا بودن پتانسیل بالقوه از نظر آب و هوایی و داشتن خاک های حاصلخیز و نزدیکی به بازار مصرف به طور طبیعی شکننده بوده که نیازمند برنامه ای جامع با نگرش توسعه پایدار و تضمین  پایداری منابع پایه آن است.

پس طرح توسعه پایدار منابع آب و خاک دشت گرمسار می تواند یکی از دستاوردهای مهم آن توانمندسازی کشاورزان محلی و پایداری روند توسعه این دشت با استفاده از تجربیات بدست آمده در طول مدت اجرای فازهای گذشته آن با تغییر نگرش نمادهای دولتی در اجرای پروژه ها به صورت روش های مشارکتی باشد.    

شایان ذکر است که شهرستان گرمسار دارای بیش از 52 هزار هکتار دشت است که حوزه آبخیز حبله رود یک میلیون و 160 هزار هکتار آن را در استان های سمنان و تهران در بر می گیرد.